تست انگیزش تحصیلی هارتر
لطفا برای مشاهده نتیجه تست، اطلاعات زیر را بصورت صحیح وارد نمایید:
⚠️ توجه و نکات ضروری Harter’s Academic Motivation Scale :
- این آزمون برای سنجش میزان و نوع انگیزش تحصیلی طراحی شده است؛ بنابراین پاسخ درست یا غلطی وجود ندارد.
- هر عبارت را با دقت بخوانید و گزینهای را انتخاب کنید که بیشتر از همه با احساس و رفتار واقعی شما مطابقت دارد. پاسخها را بر اساس نظر والدین، معلم یا دوستان انتخاب نکنید؛ ملاک اصلی، تجربه و نگرش شخصی شماست.
- از انتخاب پاسخها بر اساس تصویری که دوست دارید از خودتان نشان دهید، خودداری کنید.
- بهتر است آزمون را در محیطی آرام و بدون عجله انجام دهید.
- معمولاً پاسخ اولی که به ذهن شما میرسد، به واقعیت نزدیکتر است.
- نتیجه آزمون بهتنهایی برای تشخیص مشکلات تحصیلی، روانشناختی یا تصمیمگیریهای مهم کافی نیست و باید در کنار گفتوگو با متخصص و بررسی شرایط فردی تفسیر شود.
پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر
سازه انگیزش تحصیلی به رفتارهایی که برای یادگیری و پیشرفت در تحصیل مربوط است، اطلاق می شود. به طور کلی انگیزش پیشرفت تحصیلی به عنوان یکی از انگیزه های پیشرفت، نیرویی درونی است که یادگیرنده را به ارزیابی همه جانبه عملکرد خود با توجه به عالی ترین معیارها، تلاش برای موفقیت در عملکرد و برخورداری از لذتی که با موفقیت در عملکرد همراه است، سوق می دهد.
معرفی پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر (HEMS)
این پرسشنامه بین سال 1980 تا 1981 توسط هارتر ساخته شد.
پرسشنامه HEMS به سنجش میزان انگیزش تحصیلی در افراد در دو مولفه زیر می پرداز:
- انگیزش درونی
- انگیزش بیرونی
این پرسشنامه دارای 33 سوال است که جواب هر سوال به صورت لیکرت پنج درجه ای از هیچوقت تا همیشه است.
همچنین پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر دارای روایی و اعتبار و نمره گذاری نیز می باشد
تست انگیزش تحصیلی هارتر یکی از ابزارهای شناختهشده برای بررسی نگرش و انگیزه دانشآموزان نسبت به یادگیری و فعالیتهای مدرسهای است. این آزمون تلاش میکند مشخص کند فرد تا چه اندازه فعالیتهای تحصیلی را به دلیل علاقه و رضایت درونی انجام میدهد یا بیشتر تحت تأثیر عوامل بیرونی مانند نمره، پاداش، تأیید دیگران و اجتناب از تنبیه قرار دارد.

انگیزش تحصیلی هارتر (HEMS)
انگیزش درونی معمولاً با علاقه به یادگیری، احساس شایستگی، پشتکار و لذت بردن از حل مسئله همراه است. در مقابل، انگیزش بیرونی زمانی پررنگتر است که فرد بیشتر برای کسب نمره، جلب رضایت والدین یا معلم، رقابت با دیگران یا فرار از پیامدهای منفی درس میخواند.
نتایج این آزمون میتواند به دانشآموز، والدین و مشاور کمک کند تا شناخت بهتری از عوامل مؤثر بر عملکرد تحصیلی به دست آورند و برای افزایش علاقه، خودباوری و مشارکت در یادگیری برنامهریزی کنند.
چرا انگیزش در آموزش اهمیت دارد؟
انگیزش وضعیتی است که می تواند توجه و رفتار دانش آموزان را حفظ کند و همچنین انرژی بیشتری را برای رسیدن به وظایف فراهم کند. بنابراین، می تواند به پایداری فعالیتها در طی یک دوره زمانی کمک کند. در آموزش، انگیزش می تواند تأثیرات مختلفی بر رفتار، ترجیحات و نتایج دانش آموزان بگذارد. به عنوان مثال، انگیزه می تواند:
- به ما کمک کند تا توجه خود را به سمت کارهایی که باید انجام شود هدایت کنیم.
- به ما اجازه می دهد کارها را در دوره های کوتاهتر انجام دهیم و همچنین مدت زمان طولانی تری به تکالیفمان بپردازیم.
- حواس پرتی را به حداقل می رساند و باعث می شود تا در مقابل آنها بهتر مقاومت کنیم.
- تاثیر بسیار زیادی بر توجه و میزان نگهداری و ذخیره اطلاعات دارد.
- باعث می شود تا کارها را سخت و دشوار ندانسته و به راحتی به استقبال آن ها برویم.
عوامل کاهنده انگیزش تحصیلی
عوامل مختلفی وجود دارند که باعث کاهش انگیزش تحصیلی می شوند. برخی از این عوامل عبارتند از:
الف) ترس از شکست
افراد گاهی از اتمام کار می ترسند، این ترس آن ها به دلیل نگرانی از اشتباه کردن است. آنها نمی خواهند در مقابل همسالان، معلمان، خواهران و برادران یا والدین خود احمق به نظر بیایند.
ب) عدم چالش
برخی از افراد زود خسته می شوند و کارهای بدون چالش، حوصله آن ها را سر می برد. مثلا زمانی که سر کلاس تکالیف تکراری و صحبت های معلم یا استاد شنیده می شود، فرد در فرایند یادگیری انرژی خود را از دست می دهد.
ج) فقدان معنا
گاهی فرد به این باور و نتیجه می رسد که یادگیری با موفقیت در زندگی ارتباطی ندارد. البته این مورد شاید بیشتر به دلیل سیستم های آموزشی باشد که افراد توانمند را پرورش نداده و باعث شده است که گاها آن ها در اجتماع کارایی خوبی نداشته باشند.
توجه- در پاسخ به افرادی که آموزش را بی معنا تلقی می کنند باید گفت که یادگیری صرفا تحصیلات آکادمیک و دانشگاهی نیست. بلکه کسب دانش باعث رشد فرایندهای ذهنی و توانایی حل مساله می شود که آن نیز به نوبه خود عملکرد فردی را افزایش می دهد.
د) مشکلات عاطفی
افراد با مشکلات خلقی و عاطفی ممکن است در یادگیری مشکل داشته باشند. زیرا نمی تواند در کلاس تمرکز کند. بنابراین مشکلاتی نظیر اضطراب، ترس، افسردگی یا شاید مسائل و درگیرهای مربوط به خانواده باعث کاهش انگیزش تحصیلی می شود.
ه) تمایل به توجه
افرادی که نیاز به توجه زیادی دارند انگیزه های بیرونی در آن ها بیشتر بوده و باعث می شود تا در صورت عدم وجود پاداش، انگیزه خود را از دست بدهند. البته در برخی از موارد به ویژه در سنین پایین، افراد از عدم انجام تکالیف برای جلب توجه دیگران استفاده می کنند.
تست انگیزش تحصیلی هارتر برای چه کسانی مناسب است؟
این آزمون معمولاً برای دانشآموزان طراحی شده است؛ بااینحال گروه سنی دقیق و شیوه نمرهگذاری باید بر اساس نسخهای باشد که در اختیار دارید. در صورت استفاده برای سنین خارج از جامعه هدف، تفسیر نتایج باید با احتیاط انجام شود.
آیا در این آزمون پاسخ درست یا غلط وجود دارد؟
خیر. آزمون درباره نگرشها و تجربههای شخصی شماست. بهترین پاسخ، گزینهای است که بیشترین شباهت را به وضعیت واقعی شما دارد.
انجام پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر (HEMS) چقدر زمان میبرد؟
مدت زمان تکمیل آزمون به تعداد پرسشها و سرعت پاسخگویی فرد بستگی دارد، اما معمولاً در زمانی کوتاه انجام میشود. بهتر است بدون عجله و با تمرکز پاسخ دهید.
آیا نتیجه آزمون انگیزش تحصیلی هارتر قطعی است؟
خیر. نتیجه آزمون تصویری از وضعیت انگیزشی فرد در زمان پاسخگویی ارائه میدهد و ممکن است تحت تأثیر شرایطی مانند خستگی، اضطراب امتحان، مشکلات خانوادگی یا فشارهای درسی قرار بگیرد.
اگر انگیزه تحصیلی من پایین باشد، چه کاری میتوانم انجام دهم؟
کاهش انگیزه همیشه به معنای تنبلی نیست. عواملی مانند هدفهای نامشخص، دشواری درس، ترس از شکست، خستگی، اضطراب یا روش مطالعه نامناسب میتوانند در آن نقش داشته باشند. تعیین هدفهای کوچک، ایجاد برنامه قابل اجرا، دریافت بازخورد مناسب و صحبت با مشاور میتواند مفید باشد.
آیا والدین یا معلمان میتوانند نتیجه آزمون انگیزش تحصیلی هارتر را مشاهده کنند؟
این موضوع به شیوه اجرای آزمون و قوانین سامانه بستگی دارد. بهتر است حریم خصوصی پاسخها رعایت شود و نتیجه با هدف کمک به فرد، نه سرزنش یا مقایسه او، بررسی شود.
پرسشنامه انگیزش تحصیلی هارتر (HEMS)
مقیاس انگیزش تحصیلی هارتر بر پایه نظریه سوزان هارتر (Susan Harter, 1981) تدوین شده و یکی از ابزارهای شناختهشده برای سنجش انگیزش درونی و بیرونی است. این ابزار در پژوهشهای متعددی از جمله مقاله بنیادین منتشرشده در ژورنال روانشناسی رشد انجمن روانشناسی آمریکا (APA) از نظر ساختار عاملی، پایایی (همسانی درونی با آلفای کرونباخ) و روایی سازه تأیید شده است.
همچنین در ایران، نسخههای فارسی این مقیاس در مطالعات دانشگاهی بر روی دانشآموزان مقاطع مختلف هنجاریابی شده و ضریب پایایی و روایی قابل قبولی را نشان دادهاند (برای مطالعه بیشتر، به مقالات ثبتشده در پرتال جامع علوم انسانی و سیویلیکا مراجعه فرمایید).
تفسیر آزمون انگیزش تحصیلی هارتر
آزمون هارتر انگیزش تحصیلی را در دو جهتگیری اصلی (درونی و بیرونی) و در قالب خردهمقیاسهای مجزا میسنجد. برای درک بهتر نتایج، تفسیر آزمون در جدولهای زیر دستهبندی شده است:
۱. جدول تفسیر کلی نمرات (جهتگیری انگیزشی)
| جهتگیری غالب | ویژگیها و وضعیت رفتاری دانشآموز | توصیهها و راهکارها |
|---|---|---|
| انگیزش درونی بالا | • یادگیری به دلیل کنجکاوی و لذت فردی • تابآوری و پشتکار بالا در برابر تکالیف دشوار • یادگیری عمیق و ماندگارتر | • ایجاد چالشهای جدید و پروژهمحور • پرهیز از وابستهکردن دانشآموز به پاداشهای مادی مداوم |
| انگیزش بیرونی بالا | • درسخواندن به هدف کسب نمره، جایزه یا تأیید والدین/معلم • اضطراب بیشتر در امتحانات و موقعیتهای ارزیابی • افت تلاش در صورت نبود پاداش یا نظارت بیرونی | • پیوند زدن مباحث درسی به علایق و کاربردهای واقعی زندگی • تشویق تلاش و فرآیند یادگیری به جای تمرکز صرف روی نمره نهایی |
| انگیزش پایین (درونی و بیرونی) | • بیتفاوتی و بیعلاقگی به امور مدرسه و تکالیف • احساس درماندگی، خستگی مفرط یا نبود هدف مشخص • اهمالکاری شدید در انجام فعالیتهای تحصیلی | • ریشهیابی علل افت انگیزه (مشکلات پایهای، اضطراب، شیوه تدریس) • خرد کردن اهداف بزرگ به گامهای بسیار کوچک و دستیافتنی • مشاوره تحصیلی و فردی |
۲. جدول تفسیر ابعاد و خردهمقیاسهای آزمون انگیزش تحصیلی هارتر
| مؤلفه / خردهمقیاس | نمره بالا به چه معناست؟ (گرایش درونی) | نمره پایین به چه معناست؟ (گرایش بیرونی) |
|---|---|---|
| ترجیح چالش در برابر تکلیف آسان | تمایل به حل مسائل دشوار و یادگیری مطالب جدید | ترجیح تکالیف ساده و تکراری صرفاً برای گرفتن نمره بیدردسر |
| کنجکاوی / علاقه در برابر کسب رضایت معلم | درسخواندن به خاطر کنجکاوی شخصی و لذت فهمیدن | درسخواندن صرفاً برای جلب توجه، تشویق معلم یا رضایت والدین |
| تلاش برای تسلط در برابر وابستگی به معلم | تلاش فردی برای فهم مسئله و خودتنظیمی در یادگیری | وابستگی مداوم به کمک معلم و دیگران برای انجام تکالیف |
| قضاوت مستقل در برابر تکیه بر قضاوت معلم | توانایی ارزیابی کیفیت کار خود و شناخت نقاط قوت/ضعف | نیاز دائمی به نمره یا نظر معلم برای فهمیدن اینکه کارش خوب بوده یا نه |
| معیارهای درونی در برابر معیارهای بیرونی موفقیت | احساس موفقیت بر اساس میزان یادگیری و پیشرفت شخصی | احساس موفقیت فقط در صورت کسب نمره ۲۰، رتبه برتر یا جایزه |
نکته مهم: نمرات آزمون نباید به عنوان برچسبهای ثابت در نظر گرفته شوند. انگیزش تحصیلی یک ویژگی پویا و قابل تغییر است که با اصلاح محیط یادگیری، شیوه بازخورددهی و برنامهریزی هدفمند ارتقا مییابد.












