دانشمندان ایرانی
ابوبکر محمد بن زکریا معروف به رازی کاشف الکل ، در سال 251 ه.ق در ری متولد شد . در زمان رازی دانشمندان به کیمیا گری می پرداختند . رازی که ریاضیات ، ستاره شناسی و فلسفه را آموخنه بود ، به این علم علاقه مند شد و به کیمیا گری پرداخت . کیمیاگران می خواستند ماده ای به دست بیاورند تا به وسیله آن فلزات دیگر را به طلا تبدیل کنند .
رازی بر اثر آزمایشات مکرر به چشم درد مبتلا شد و از روی ناچاری به پزشک مراجعه کرد . پزشک برای معالجه چشمهای رازی ، 500 سکه طلا گرفت و سپس رو به او کرد و گفت «کیمیا این است نه آن که تو به دنبالش هستی »
این جمله مسیر زندگی رازی را عوض کرد و او به تحصیل پزشکی پرداخت و در این علم شهره خاص و عام شد . او مدتی ریاست بیمارستان ری و سپس ریاست بیمارستان بغداد را بر عهده داشت .
رازی اخلاق پسندیده ای داشت و گاهی بعضی از بیماران را رایگان معالجه می کرد . شهرت رازی در درمان بیماریها آنچنان فراگیر شد که امیران او را به دربار خود برای معالجه فرا می خواندند .
رازی علاوه بر معالجه بیماران و اداره بیمارستان ، تالیفات بسیاری نیز داشته است . او متجاوز از دویست کتاب نگاشته است . معروفترین اثر وی «الحاوی» است . او بر اثر آزمایشات فراوان توانست الکل را که اکنون در مصارف پزشکی و صنعتی از آن زیاد استفاده می شود ، کشف کند . رازی در اواخر عمر کور شد . ولی از تحقیقات خویش دست نکشید . رازی در سال 313 ه.ق در شهر ری در گذشت .
ابوالفضل بیهقی از شناختهشدهترین و تأثیرگذارترین تاریخنگاران ایرانی است. او که از دیوانسالاران عصر غزنوی بود، با ثبت وقایع دوران سلطنت غزنویان، سهم بزرگی در نگارش تاریخ ایران دارد. کتاب «تاریخ بیهقی»، تنها اثر ابوالفضل بیهقی، او را به یکی از ماندگارترین شخصیتهای اهل قلم در تاریخ ادبیات ایران تبدیل کرده است.
زندگینامه ابوالفضل بیهقی
ابوالفضل بیهقی (Abu’l-Faḍl Bayhaqi)، با نام کامل ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی، در سال 385 هجری قمری (برابر با 374 هجری شمسی و 995 میلادی) در حارثآباد (سبزوار کنونی) پا به این جهان گذاشت. خانوادهاش از دودمان نژاده بودند. پدرش، حسین بیهقی، از خواجگان دربار بود و با بزرگان دوران تعاملات نزدیکی داشت.
از آنجا که پدر ابوالفضل بیهقی علم و ادب را ارزشمند میدانست، پسرش را از همان زمان برای تحصیل علم به یکی از مراکز فرهنگی مهم ایران در آن زمان، یعنی نیشابور، فرستاد. زمانی که ابوالفضل به نوجوانی رسید، در دیوان رسالت سلطان محمود غزنوی، تحت تعلیم بونصر مشکان قرار گرفت. بونصر مشکان ادیب و دبیر بلندمرتبهای در دربار بود و ریاست دیوان رسالت را بر عهده داشت.
ابوالفضل بیهقی در دیوان بهعنوان شخصی مورد اعتماد شناخته میشد و بسیار خوشخط بود. به همین دلیل اجازه داشت بسیاری از نامهها و اخبار بهدستآمده از احوال شاهان و وضعیت حکومتهای مختلف را رؤیت کند، و خودش هم در کتاب «تاریخ بیهقی» به این موضوع اشاره میکند: «و این اخبار بدین اشباع میخوانم از آن است که در آن روزگار معتمد بودم و به چنین احوال کسی از دبیران، واقف نبودی مگر استادم، بونصر.»
ابوالفضل بیهقی ادیب و فرزانهای قدرشناس بود. او 19 سال بهعنوان دستیار بونصر مشکان در دربار خدمت کرد، و بارها در جایجای کتاب مشهورش، تاریخ بیهقی، از استاد بزرگش به نیکی و بزرگی یاد میکند و او را از جمله افراد نادر روزگار میداند. با وجود اینکه مشکان بارها به پادشاه توصیه کرده بود که پس از مرگش، ابوالفضل بیهقی را جانشینش کند، به دلیل اینکه بیهقی در زمان فوت مشکان 46 سال داشت، از نظر سلطان مسعود غزنوی برای این سمت جوان بود. این شد که سلطان تصمیم گرفت یکی از افراد نزدیک به خود، یعنی بوسهل زوزنی، را بهعنوان ریاست جدید دیوان رسالت انتخاب کند.
سید اسماعیل بن حسن بن محمد بن محمود بن احمد جرجانی در 434 ق در جرجان (گرگان) به دنیا آمد. برای او القاب و کنیه های متفاوتی ذکر کرده اند چون: زین الدین، شرف الدین، ابو ابراهیم، ابوالفتح، ابوالفضائل، الامیر السید الامام، علوی حسینی و طبیب علوی. دربارهی سیر زندگی وی آگاهی زیادی در دست نیست.
برخی محل تولد وی را گرگان دانسته اند و با توجه به اینکه جرجانی در مقدمهی ویرایش عربی ذخیرهی خوارزمشاهی به ورود خود به خوارزم در سال 504 ق و همانجا از سن هفتاد سالگی خود یاد کرده است می توان تولد وی را در 434 ق دانست. احتمال دارد که وی مقدمات طب را نزد طبیبان گرگان – که برخی از ایشان شاگردان ابن سینا بوده اند – آموخته باشد چرا که مثلاً طبیب حاذقی چون ابن هندو تا زمان مرگ خویش (455 ق) در گرگان می زیست.
آنگونه که از برخی شواهد تاریخی بر می آید وی تحصیلات خود در طب را نزد ابن ابی الصادق نیشابوری ملقب به بقراط ثانی – از شاگردان ابن سینا که در نیشابور مجلس درس داشت – به پایان رساند، لذا لازم می آید که مدتی نیز در نیشابور زیسته باشد.
همچنین وی در ذخیرهی خوارزمشاهی به سفر خود به قوم و دیدار با فرزندان کوشیار گیلانی، اخترشناس سدهی چهارم قمری، و نیز به شهرهایی چون مرو و بلخ اشاره کرده است. تا جایی که میدانیم وی مابقی عمر خویش را در شهرهای خوارزم و مرو گذراند و مدتی نیز در خوارزم سرپرستی داروخانهی بهاءالدوله را بر عهده داشت.
در مورد زمان و محل مرگ وی نیز گزارشهای متفاوتی وجود دارد. سمعانی محل وفات وی را شهر مرو دانسته و از قول محمود بن محمد بن عباس صاحب کتاب تاریخ خوارزم نقل کرده است که جرجانی در 531 ق در مرو درگذشت. با این وجود بیهقی میگوید که وی را در 531 ق – هنگامی که وی در سنین کهولت به سر می برد – در سرخس دیده است. حاجی خلیفه نیز به سه تاریخ مختلف، 530، 531 و 535 ق اشاره کرده است.
ابوالوفا محمّد بوزجانی (نام کامل: ابوالوفا محمد بن محمد بن یحیی بن اسماعیل بن عباس) (۳۲۸–۳۸۸ هجری قمری) ریاضیدان و منجم بزرگ ایرانی است در دوران طلایی اسلام بودهاست. وی در تاریخ ۲۵ خرداد ۳۱۹ هجری شمسی در بوژگان از توابع ولایت جام، ربع نیشابور به دنیا آمد.
او تحصیلات ریاضی خود را نزد خانواده آموخت و به نیشابور رفت. سپس در سال ۳۴۸ به عراق که در آن زمان پایتخت خلافت شرقی بود، سفر کرد و تا پایان عمرش در آنجا زندگی کرد. در عراق به صورت آخرین نمایندهٔ برجستهٔ مکتب ریاضی-نجومی درآمد و به تألیف کتابهای مهم خود پرداخت و با همکارانش در رصدخانهٔ بغداد به رصد مشغول شد.
او روشهای محاسبهای را که بازرگانان، کارمندان دوایر مالیه و مساحان زمین در شرق اسلامی در کارهای روزمرهٔ خود بکار میبردند، به نحوه منظم مدون ساخت و همچنین روشهای متداول را اصلاح کرد و بعضی از روشهای ناصحیح را نیز مورد انتقاد قرار داد. به عنوان مثال، پس از بیان آنکه مساحان، مساحت هر نوع چهار ضلعی را با ضرب کردن نصف مجموع اضلاع مقابل در یکدیگر بدست میآورند، خاطرنشان میسازد که این نیز اشتباهی آشکار و غلطی مسلم است.
از کتاب بوزجانی چنین بر میآید که دستگاه موضعی عددنویسی دهدهی هندی با استفاده از ارقام در میان مردم و تجار سرزمینهای خلافت شرقی تا مدتهای طولانی مورد استفاده نبودهاست. او با توجه به عادت و عرف خوانندگانی که کتاب برای آنها نوشته شده، از استفاده از ارقام کاملاً پرهیز کردهاست و همهٔ اعداد و محاسبات را، که گاهی بسیار پیچیدهاست، تنها با واژگان بیان کردهاست.
یکی از کتابهای علمی بوزجانی کتاب «فیما یحتاج الیه الصانع من الاعمال الهندسه» است، که بعد از سال ۳۷۹ نوشته شدهاست. بسیاری از روشهای ساختن اشکال دوبعدی و سهبعدی که بوزجانی عرضه کرده، اقتباس است از آنچه در آثار اقلیدس، ارشمیدس، هرون اسکندری، تئودوسیوس و پاپوس آمده بودهاست، اما بعضی از مثالها ابتکاری است. در این اثر بوزجانی، مسائلی نیز راجع به تقسیم یک شکل به اجزایی که شرایط معینی را واجد باشند، آمدهاست.
اثر نجومی بزرگ بوزجانی «المجسطی» یا «الکامل» بسیار دنبالهروی مجسطی بطلمیوس است. ممکن است این اثر که فقط بخشی از آن بجای ماندهاست، دقیقاً همان «زیجالواضع» او یا جزئی از آن باشد که بر رصدهای خود و همکارانش مبتنی است. بنظر نمیاید که زیج باقیمانده باشد.
قبل از بوزجانی، در مثلثات کروی، تنها وسیلهٔ حل مثلثها قضیهٔ منلائوس راجع به چهارضلعی کامل بود که در کتب اسلامی به قاعدهٔ مقادیر ششگانه موسوم است. کاربرد این قضیه در حالتهای مختلف بسیار دست و پاگیر است. بوزجانی با غنیتر ساختن ابزار مثلثات کروی، حل مسائل آنها را راحتتر کرد. وی قضیهٔ تانژانتها را در حل مثلث قائمالزاویهٔ کروی بکار بست و تقدم در اثبات را بیرونی به وی نسبت دادهاست. یکی از اولین اثباتهای قضیهٔ کلی سینوسها برای حل مثلثهای غیر قائم الزاویه، توسط بوزجانی ابداع گردید.
وی مسائل لاینحل هندسه کلاسیک را حل کرد و تحقیقاتی در اصول ترسیمات هندسی نمود که تا امروز هنوز کسی موفق به ارائه راه حل دیگری نشدهاست و از این حیث مسئله ابوالوفا در جهان مشهور است و اولین کسی است که مطالعات دقیقی دربارهٔ کره ماه انجام داد. کارهای وی در زمینه هندسه کروی با کاربرد در نجوم کروی شگرف بودهاست.
علی اکبر دهخدا یکی از درخشانترین چهرههای فرهنگ و ادب فارسی، لغتشناس برجسته، سیاستمدار و شاعر ایرانی بود. علی اکبر دهخدا، مشهور به «علامه دهخدا»، در طول عمر پُرحادثهی خویش، نقش بسزایی در فرهنگ و زبان و ادبیات فارسی معاصر داشته و مؤلف کتابهای ماندگاری چون «لغتنامهی دهخدا»، «چرند و پرند» و «امثال و حکم» بوده است.
علی اکبر دهخدا (Ali-Akbar Dehkhoda) در تهران و در یک خانوادهی معمولی ایرانی به دنیا آمد. پدرش، خانباباخان، از ملاکان قزوین بود و مادرش زنی از قشر سنتی اما اندکی دغدغهمند جامعه. او پسرش را از کودکی به محضر استادانی چون مرحوم حاج شیخ هادی مجتهد نجمآبادی و شیخ غلامحسین بروجردی فرستاد تا علوم قدیمه را، از صرف تا کلام، نزد ایشان بیاموزد.
از این رو، علی اکبر دهخدا به مدت ده سال شاگردی این بزرگان را کرد و زبان عربی و علوم دینی را از اینان فرا گرفت، و پس از آن و بعد از تأسیس مدرسهی سیاسی در تهران، برای ادامهی تحصیلات به آنجا رفت و به تحصیل علوم مدرنتر و همچنین زبان فرانسه پرداخت. دهخدا بعدها به اروپا رفت؛ دانش خویش از جمله زبان فرانسه را گسترش داد و با دستی پر و کولهای اندوختهتر از دانش به وطن بازگشت که آن زمان مصادف بود با آغاز مشروطیت در ایران. در این هنگام بود که دهخدا با همکاری دو تن از یارانش، یعنی مرحوم جهانگیرخان و مرحوم قاسمخان، هفتهنامهی معروف صوراسرافیل را منتشر کرد و به نوشتن ستون طنز چرند و پرند با امضا و تخلص «دخو» در آن پرداخت.
این ستون که سرشار از دستنوشتههای طنز علی اکبر دهخدا است، خود سرآغاز فصل جدیدی در نثر فارسی به شمار میرود که به سادهنگاری معروف است و بعدها توسط کسانی چون محمدعلی جمالزاده در مجموعهی «یکی بود یکی نبود» و صادق هدایت در مجموعهداستانهای کوتاهش به پختگی و تکامل رسید.
سبک نگارش جدید این ستون، و همچنین دستمایه قرار دادن موضوعات فرهنگی و اجتماعی آن زمان و بیان مفاسد سیاسی آن دوران با استفاده از قلم طنز، علی اکبر دهخدا را به یکی از بنیانگذاران اصلی طنز در ایران و همچنین یکی از شجاعترین و جسورترین آنان تبدیل کرد.
محمد، احمد و حسن سه پسر موسی بن شاکر خراسانی که از دانشمندان و مهندسان ایرانی و مسلمان قرن سوم هجری (قرن نهم میلادی) و از پیشروان نهضت ترجمه بودهاند.
اولین ترجمهء کتاب «مخروطات» آپولونیوس، از زبان یونانی به عربی توسط بنوموسى انجام شد.
ایشان اختراعات زیادی در مهندسی مکانیک سیالات و خودکارسازی داشتهاند که بعدها توسط دانشمندان اروپایی مورد اقتباس قرار گرفتهاست.
محمد محقق و مترجم اقلیدس و کتاب مجسطی بطلمیوس بوده و منطق نیز میدانستهاست. احمد در مکانیک و حسن در هندسه وارد بودهاند.
احمد اولین مخترع حلقه فیدبک و چندین نوع سوپاپ بودهاست که در کتاب الحیل شرح داده شدهاند.
بنوموسی پس از مرگ پدر شهردار بغداد آنها را برای تربیت به یحیی بن ابی منصور رئیس دارالحکمه سپرد.
در دارالحکمه با یادگیری زبان یونانی در ترجمه آثار یونانی به عربی شرکت کردند.
آنها پس از مرگ مأمون به کار تحت حکومتهای معتصم، واثق و متوکل ادامه دادند.
در زمان حکومت واثق و متوکل رقابتهای داخلی در بیت الحکمه پدید آمد. در یک موقع، بنی موسی با الکندی دشمن شدند و در تعقیب او توسط متوکل نقش داشت.
آنها بعدها توسط متوکل برای ساختن کانال شهر جعفریه به کار گرفته شدند.
تألیفات ریاضی، نجومی، و مکانیکی متعددی بدیشان منسوب است، مهمترینشان کتاب الفرسطون، کتاب مساحةالاءکر و قِسمةالزوایا بثلاثة اقسام متساویة و وضع مقدار بین المقدارین لتتوالی علی قسمة واحدة میباشد.
تثلیث سینماتیکی زاویه و ترسیم بیضی به طریق معروف به باغبانی در کتاب الشکل المدور المستطیل (به وسیلهٔ یک ریسمان متصل به دو کانون) از ابداعات ایشان است.
ابوعلی سینا در تاریخ ۱ شهریور ۳۵۹ در خانوادهای مذهبی چشم به جهان گشود محل تولد او روستایی به نام خرمیثن در قلب بخارا که در آن زمان پایتخت ساسانیان به شمار می آمد بود. پدر او اصالتا برای بلخ بود اما مادر او اهل روستایی به نام افشنه بود.
ابوعلی سینا از همان دوران کودکی نسبت به هم سن و سالانش تفاوتهای بسیار زیادی داشت و هوش بالای او مورد توجه مادر و پدر بود، ابن سینا زودتر از باقی هم سن و سالانش شروع به حرف زدن کرد و اولین قدم های زندگیاش را برداشت.
ابن سینا از همان کودکی به تمامی موضوعات و تصاویر از زاویهای تازه نگاه می کرد و همین موضوع پدر او را به این فکر واداشت که برای پرورش این هوش و استعداد در ذهن فرزندش باید به فکر اعمال آموزش های حرفهای برای او باشد.
فعالیت علمی ابوعلی سینا چگونه آغاز شد؟
ابوعلی سینا در روزهای آغازین ورودش به جهان علم و دانش سعی کرد در علوم ریاضیات و پزشکی دارای تبحر و دانش بالا شود اما طولی نکشید که این دانشمند سرشار از دانایی در سایر علوم از جمله ریاضی، فیزیک، شیمی، ادبیات، موسیقی، منطق، نجوم و … دارای علم و دانش بالا شد تا حدی که پس از مدتی بو علی سینا را دانشمندی همه چیز دان خطاب می کردند.
ابن سینا چه سفرهایی رفت؟
ابن سینا دانشمندی کنجکاو و دانا بود و برای افزایش آگاهی خود در طول دوران حیاتش سفر های زیادی را رفت، گرگان، جرجان، خراسان، قزوین و همدان جزو مهم ترین سفر های ابن سینا هستند که در طول دوران حیات خود به آن ها سفر نموده است.
علت مرگ ابن سینا چه بود؟
یکی از سوالات مهمی که ممکن است برای شما ایجاد شود آن است که علت فوت ابو علی سینا چه بود؟ آیا او به قتل رسیده است یا اینکه مرگ او یک مرگ طبیعی بوده است!؟ ابو علی سینا به سختی درگیر بیماری قولنج بود و و در روزهای پایانی عمرش این موضوع به شدت او را آزار می داد تا اینکه بالاخره بیماری قولنج او را از پای درآورد و دار فانی را وداع گفت.
شرحی مختصر از زندگی نامه اقلیدس:
اقلیدس، ریاضیدانی یونانی بود که در قرن سوم پیش از میلاد در شهر اسکندریه میزیست. او نویسندهٔ موفقترین کتاب درسی تاریخ، اصول (Elements) است که مدت دو هزار سال شالودهٔ تمام آموزش هندسه در غرب بود.
“اقلی” درزبان یونانی به معنای کلید و “دس “به معنای هندسه و “اقلیدس” به معنای “کلید هندسه” است.
پس از مرگ اسکندر مقدونی، امپراتوری بین عدهای از سران سپاه او تقسیم شد. در این میان فرمانروایی مصر و اسکندریه به دست بطلمیوس افتاد. او برای جذب دانشمندان آن زمان دانشگاهی با عظمت در اسکندریه ساخت و دانشمندان و افراد مستعد را از نقاط دور و نزدیک به آنجا دعوت کرد. برای ریاست بخش ریاضی این دانشگاه از اقلیدس که احتمالاً در آتن میزیست، دعوت شد. او در دانشگاه اسکندریه استاد ریاضیات و ظاهراً مؤسس حوزه ریاضیات اسکندریه بود.
مجسمه بطلمیوس اول
مجسمه بطلمیوس اول، پادشاه مصر و اسکندریه در موزه لوور پاریس
معروفترین نقل قول اقلیدس مربوط به گفته ای است که در پاسخ به بطلمیوس اول، بيان داشته است. به بطلمیوس پیشنهاد شده بود که هندسه را پیش اقلیدس بخواند. بطلمیوس پی برد که فهم قضایای هندسه برای او مشکل است و از اقلیدس درخواست کرد که راه ساده تری برای آموزش آنها انتخاب کند. اقلیدس سریعاً پاسخ داد كه در هندسه راه شاهانه وجود ندارد!
اصول اقلیدس
کتاب اصول شامل ۱۳ مقاله و ۴۶۵ قضیه راجع به هندسه، نظریه اعداد و جبر مقدماتی (هندسی) است.
در کتاب اصول، اقلیدس همهٔ دستاوردهای پیشینیان در هندسه را گرد آورده و به شکلی نو نظم بخشیده و از خود نیز چیزهایی به آن افزوده است. این اثر به گونهای بود که جای همه اصول قبلی را گرفت و هیچ اثری از پیش از خود بر جای نگذاشت و آنها را به فراموشی سپرد. شاید هیچ اثری به جز کتب مقدس، در تاریخ آنچنان مورد توجه، مطالعه و ویرایش قرار نگرفته باشد.
ابومحمد عبدالله ابن مقفع با نام اصلی روزبه پور داذویه معروف به اِبْنِ مُقَفَّع (زادهٔ ۱۰۶ در جور فیروز آباد کنونی – درگذشتهٔ ۱۴۲ هجری قمری در بغداد) نویسنده و مترجم ایرانی آثار پارسی میانه به زبان عربی ساکن بصره بود. او با کنیهٔ «أبی محمد» نیز شناخته میشد. ابن مقفع از برجستهترین نمایندگان تفکر علمی در سدهٔ دوم هجری است.
روزبه کتابهای زیادی از پارسی میانه به عربی برگرداند. از میان کتابهایی که روزبه ترجمه کرد میتوان از کلیله و دمنه، تاجنامهٔ انوشیروان، آییننامه، سخنوری بزرگ (الأدب الکبیر) و سخنوری خُرد (الأدب الصغیر) نام برد. تاجنامهٔ انوشیروان، با نام یادداشتهای خسرو انوشیروان به پژوهش رحیم زاده صفوی منتشره شده تنها ترجمه کلیله و دمنه توسط نصرالله منشی از روی ترجمه عربی ابن مقفع در دست هست.
بیمارستان روزبه در تهران به افتخار او نام گذاری شده است.
دکتر محمود حسابی، در سال ۱۲۸۱ شمسی (۱۹۰۳ میلادی) از والدین تفرشی خود در شهر تهران متولد شد. محمود و خانوادهاش در حالی که او تنها چهار سال سن داشت، به سوریه مهاجرت کردند و در زمانی که وی وارد هفت سالگی شد، به بیروت رفتند. درحالیکه محمود و خانوادهاش مشغول دستوپنجه نرم کردن با فشار اقتصادی و سختیهای ناشی از فقر بودند، محمود به مدرسه کشیشهای فرانسوی ساکن بیروت رفت و تحصیلات ابتدایی خود را در این مدرسه گذراند. محمود حسابی در آن سالها قرآن و دیوان حافظ را بهصورت کامل حفظ کرده بود.
دکتر حسابی پایهگذار فیزیک و مهندسی دانشگاهی در ایران بود. پایهگذاری اولین مدارس عشایری كشور، پایه گذاری دارالمعلمین عالی، تاسیس دانشسرای عالی، ساخت اولین رادیو در كشور، راهاندازی اولین آنتن فرستنده در كشور و چندین مورد دیگر از جمله مهمترین دستآوردهای دکتر حسابی هستند که وی را به یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین اشخاص ایرانی تبدیل کرد.
ابوالفتح خازنی در کتاب« زیج سنجری» نتیجه تمامی محاسبات و شیوه هایش را ثبت کرد و گاهشماری هندی، سغدی، عبری، یزدگردی و سلوکی را در این زیج بررسی کرد. وی به محاسبه ی توابع مثلثاتی با تفاضل های اول و دوم با دقت سه رقم پرداخت. این دانشمند، مواردی همچون مسأله تعدیل زمان، مسیر و زمان حرکت های خورشید، ماه، ستارگان و سیارات( گاه با دقت یک ثالثه)، جداولی در پیش بینی زمان پیدایی و خط سیر« کید» ها( دنباله دارها) و جدول های پیش بینی خورشیدگرفتگی و ماه گرفتگی را در بخش های متنوعی محاسبه کرده است.
ابوالفتح خازنی براساس نوشته هایش همواره در رصد و محاسبه ی شیوه های نوین و دقیقتر بوده و صرفاً محاسبات پیشینیان را تکرار نکرد. باتوجه به کامل بودن نسخه های خطی زیج سنجری، این کتاب مهم تاکنون در ایران منتشر نشده است.
میزان الحکمه، مهمترین اثر خازنى در زمینه دانش مکانیک به شمار میرود که به تألیف آن براى سلطان سنجر سلجوقى در ۵۱۵ پرداخت. در زمینه مکانیک، طراحى و ساخت ترازوهای دوره اسلامى از جامعترین و کاملترین متون می توان به میزان الحکمه اشاره کرد. او با استفاده از تعيين جرم حجمى فلزات، روش تشخیص فلزات خالص از غشدار را در این کتاب مشخص کرده است. بخش دوم این کتاب، متعلق به ساز و کار ترازوى حکمت است. میزان دقت ترازوى حکمت به قدری زیاد بود که به نوشته خازنى درصورت ماهر بودن سازنده، ترازو با دقت یک حبّه، تعيين وزن میکند.
ترازوى ساخته شده ی خیام در« میزان الارض»، به منظور ترازیابى سطح زمین و« قسطاس المستقیم»، توسط ابوالفتح خازنی معرفى شده است.
قطبالدین شیرازی یکی از علمای ایرانی قرن هفتم و اوایل قرن هشتم هجری است که نقش مهمی در گسترش حکمت و فلسفه، علوم طبیعی، پزشکی و هنر خود داشت.وی علاوه بر پزشکی، بر علوم دیگری چون ریاضی، فلسفه، علوم ادبی، دین شناسی، موسیقی، فنون شعبده به چیرگی شگفتانگیزی دست یافت. او مدتی در شهرهای سیواس و ملَطَیه به قضاوت اشتغال یافت و در زمانی دیگر از طرف تکودار، ایلخان مغول به سمت سفارت، همراه اتابک پهلوان به مصر نزد ملک قلاوون الفی اعزام شد. آرامگاه وی در مقبرهالوزرای چرنداب تبریز است. در سال ۱۳۹۰ سالگرد تولد قطبالدین از طرف ایران و سازمان یونسکو جشن گرفته شد.
قبل از تماشای انیمیشن دانشمندان بزرگ کمی در مورد این انیمیشن محبوب بدانید
انیمیشن ایرانی «دانشمندان بزرگ» اثری آموزشی و الهامبخش است که کودکان و نوجوانان را با برجستهترین دانشمندان و مشاهیر ایرانی در طول تاریخ آشنا میکند.
این مجموعه با روایت داستان زندگی و دستاوردهای علمی بزرگان ایران، تلاش دارد روحیه پژوهش، خلاقیت و خودباوری را در نسل جدید تقویت کند.
تا حالا فکر کردی دانشمندان قدیمی ایران چه کسانی بودند؟ در این انیمیشن کودکان با زندگی دانشمندان بزرگی مثل: ابنسینا پزشک نابغهای که کتابهایش سالها در دنیا تدریس میشد. محمد بن موسی خوارزمی دانشمندی که علم جبر را به دنیا معرفی کرد. ابوریحان بیرونی کاشف رازهای زمین و ستارهها. زکریای رازی پزشکی که به بیماران کمک میکرد حالشان بهتر شود. عمر خیام دانشمند و شاعری که تقویم دقیق ساخت. خواجه نصیرالدین طوسی سازنده رصدخانه بزرگ مراغه. فارابی فیلسوف و دانشمند دانا. جابر بن حیان از اولین شیمیدانهای جهان. غیاثالدین جمشید کاشانی ریاضیدانی که عدد پی را بسیار دقیق محاسبه کرد. قطبالدین شیرازی دانشمند نجوم و ریاضی. ابن هیثم دانشمندی که درباره نور و چشم تحقیق کرد. آشنا میشوند. 🌟 آموزش تاریخ علم ایران به زبان ساده این انیمیشن به بچهها یاد میدهد که ایران از گذشتههای دور سرزمین علم و دانایی بوده و هر کودک میتواند یک دانشمند آینده باشد! دانشمندان و مشاهیر ایرانی -دانشمندان بزرگ
انیمیشن «دانشمندان بزرگ» یک سفر جذاب و ماجراجویانه به گذشتههای دور است؛ جایی که نابغههای ایرانی با فکرهای بزرگشان دنیا را تغییر دادند!
چرا انیمیشن دانشمندان بزرگ برای کودکان مفید است؟
🌟 تقویت علاقه به ریاضی، پزشکی و نجوم
🌟 الگوسازی از دانشمندان بزرگ ایرانی
🌟 مناسب مدارس و آموزش در خانه



